Sau đòn không kích của Mỹ, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz. Thị trường dầu thế giới chịu áp lực ngay lập tức. Hệ quả đã bắt đầu lan rộng. Nếu kéo dài, có thể gợi lại cuộc khủng hoảng năng lượng thập niên 1970 và thay đổi sâu sắc ngành ô tô.
Tình hình hiện tại:
- Giá dầu Brent tăng khoảng 7%, lên 78,25 USD/thùng (khoảng 2,03 triệu VND/thùng) tại thời điểm đưa tin
- Theo The Guardian, tới 15 triệu thùng dầu thô/ngày có thể bị chặn không tới nơi tiêu thụ
- Tổng thống Trump nói chiến dịch có thể kéo dài "bốn tuần hoặc ít hơn" hoặc "cho đến khi đạt mọi mục tiêu"
Eo biển Hormuz nằm giữa vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Đây là cửa ngõ từ biển mở vào vịnh Ba Tư và là điểm nghẽn chiến lược cho một phần lớn xuất khẩu dầu thế giới. Ngoài Iran, các nước như Iraq, Ả Rập Xê Út và UAE đều xuất khẩu dầu qua eo biển này. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) xác nhận đây là eo biển quan trọng bậc nhất thế giới: khoảng 20% dầu giao dịch toàn cầu đi qua đây. Khoảng 35% dầu thô giao dịch bằng đường biển đi qua eo biển. Công ty phân tích Kpler cho biết năm 2025 có 13 triệu thùng/ngày đi qua. Mọi gián đoạn tại đây đều tác động trực tiếp đến chuỗi cung dầu thô toàn cầu.
Thời gian đóng càng lâu, hậu quả càng nặng. Chỉ vài ngày sau đòn tấn công ban đầu, giá mỗi thùng đã nhảy mạnh và sẽ tiếp tục tăng chừng nào eo biển còn đóng. Tuyến vận chuyển thay thế có thể dùng nhưng tình hình bất ổn ở Trung Đông khiến chi phí vận chuyển cao hơn. Đi qua Biển Đỏ cũng không phải lựa chọn an toàn. Nhiều chuyên gia lo ngại giá dầu thô có thể chạm hoặc vượt 100 USD/thùng (khoảng 2,6 triệu VND/thùng). Nếu vậy, các kế hoạch nới lỏng chuẩn tiêu hao nhiên liệu liên bang có thể bị đẩy lùi.
Khủng hoảng dầu thập niên 1970 từng ảnh hưởng nặng đến xuất khẩu dầu từ Trung Đông và thay đổi lịch sử ngành ô tô (trong đó có CAFE và ưu tiên tiết kiệm nhiên liệu). Mỹ không phải nước duy nhất chịu lệnh cấm vận khi đó. Hiện chưa tới mức xếp hàng dài tại trạm xăng hay phân phối theo ngày chẵn-lẻ như thập niên 70. Nhưng chừng nào eo biển Hormuz còn đóng, Mỹ và thế giới vẫn có thể lao nhanh vào giai đoạn lịch sử không ai muốn lặp lại.
Dầu là mặt hàng giữ thế giới vận hành. Cầu cao mà nguồn cung bị siết chặt có thể đẩy giá lên mức kỷ lục. Một số nước sản xuất dầu đã đồng ý tăng nguồn cung ở mức nhất định, nhưng biện pháp đó chỉ làm chậm đà tăng giá chứ không ngăn được.
Nguồn: https://www.autoblog.com/news/strait-of-hormuz-closure-are-we-headed-for-another-oil-crisis
